GIMP ma ogromne możliwości, ale na początku nie musisz poznawać wszystkich funkcji. Wystarczy zrozumieć trzy podstawy: działanie warstw, rolę Przybornika i bezpieczne zapisywanie projektów. Najlepiej uczysz się przez małe ćwiczenia, a po każdym nieudanym ruchu możesz użyć Ctrl+Z.

Instalacja GIMP-a i pierwsze uruchomienie

Pobierz instalator z oficjalnej strony projektu GIMP i wybierz wersję przeznaczoną dla swojego systemu. Ten poradnik odnosi się do układu znanego z GIMP 2.10. W nowszych wydaniach nazwy lub rozmieszczenie niektórych elementów mogą się nieznacznie różnić, ale podstawowa logika pracy pozostaje podobna.

Instalacja przebiega tak jak w przypadku większości programów. Po uruchomieniu nie zmieniaj od razu układu okien. Domyślna konfiguracja jest wygodna do nauki, ponieważ większość poradników pokazuje właśnie taki widok. Na ekranie zobaczysz główne okno obrazu, Przybornik po lewej stronie oraz panel warstw po prawej.

Jak odnaleźć się w interfejsie GIMP-a?

Przybornik zawiera narzędzia do zaznaczania, przesuwania, rysowania, wypełniania i przekształcania obrazu. Po wybraniu narzędzia poniżej pojawiają się jego Opcje narzędzia. To właśnie tam zmienisz parametry działania, na przykład rozmiar pędzla, krycie albo sposób zaznaczania.

Sprawdź także: Jak zmienić rozmiar zdjęcia w programie GIMP?

Po prawej stronie znajduje się panel, w którym najczęściej otwarte jest okno warstw. Zobaczysz w nim wszystkie elementy projektu, możesz tworzyć nowe warstwy, zmieniać ich kolejność, ukrywać je i usuwać. W tym miejscu będziesz spędzać dużo czasu, dlatego dobrze od początku obserwować, która warstwa jest zaznaczona.

Skróty przyspieszają pracę i pozwalają skupić się na obrazie zamiast na szukaniu ikon. Na początek zapamiętaj te najważniejsze:

  • Ctrl+Z – cofa ostatnią operację.
  • M – włącza narzędzie Przesunięcie.
  • E – włącza Zaznaczenie eliptyczne.
  • Shift+B – włącza Wypełnianie kubełkiem.

Ctrl+Z traktuj jak zabezpieczenie, a nie oznakę porażki. Możesz dzięki niemu swobodnie testować narzędzia i wrócić do wcześniejszego stanu, gdy efekt nie będzie wyglądał tak, jak oczekujesz.

Warstwy – najważniejsza zasada pracy w GIMP-ie

Warstwy można porównać do przezroczystych folii albo wycinanek układanych jedna na drugiej. Na jednej znajduje się tło, na drugiej koło, a na kolejnej napis. Każdy element możesz edytować osobno, bez konieczności niszczenia pozostałych części obrazu.

Kolejność ma znaczenie. Warstwa położona wyżej zasłania to, co znajduje się pod nią, o ile nie ma przezroczystych fragmentów. Możesz zmienić układ, przeciągając warstwy w panelu. Dzięki temu łatwo przeniesiesz napis nad zdjęcie albo umieścisz dekorację za głównym obiektem.

Przeczytaj też: GIMP tutorial – jak zacząć pracę z programem?

Przezroczystość jest związana z kanałem alfa. Pozwala usunąć fragment warstwy tak, aby pod spodem pojawiło się tło lub inna warstwa, zamiast jednolitego koloru. Początkujący często próbują wykonywać cały projekt na jednej warstwie. To utrudnia poprawki, dlatego lepiej tworzyć osobną warstwę dla tła, głównych kształtów i dodatkowych elementów.

Pierwszy projekt – księżyc z dwóch kół

Ćwiczenie pokaże Ci tworzenie obrazu, dodawanie warstw, zaznaczanie, wypełnianie kolorem oraz użycie kanału alfa. Nie przejmuj się, jeśli za pierwszym razem kształt nie będzie idealny. W razie pomyłki naciśnij Ctrl+Z.

  1. Utwórz nowy obraz przez Plik → Nowy. Ustaw szerokość i wysokość na 800 pikseli.
  2. W panelu warstw zaznacz pierwszą warstwę i ustaw ciemny kolor pierwszoplanowy. Wybierz Wypełnianie kubełkiem albo naciśnij Shift+B, a następnie kliknij obraz, aby utworzyć tło nocnego nieba.
  3. Dodaj nową, przezroczystą warstwę. Ustaw żółty kolor pierwszoplanowy i wybierz Zaznaczenie eliptyczne, aktywowane klawiszem E. Przy przeciąganiu zaznaczenia włącz stałe proporcje, aby uzyskać koło.
  4. Wypełnij zaznaczenie żółtym kolorem za pomocą Wypełniania kubełkiem. Powstanie żółte koło na osobnej warstwie.
  5. Dodaj kolejną przezroczystą warstwę. Zmień kolor na czerwony lub ciemny i wypełnij takie samo zaznaczenie. W panelu powinny znajdować się trzy warstwy: tło, żółte koło i koło przykrywające.
  6. Wybierz Przesunięcie klawiszem M. Przesuń najwyższe koło w bok, aż część żółtego koła zacznie przypominać sierp księżyca.
  7. Kliknij prawym przyciskiem myszy najwyższą warstwę i wybierz Kanał alfa na zaznaczenie. Zostanie zaznaczony nieprzezroczysty obszar ciemnego koła.
  8. Zaznacz warstwę z żółtym kołem i naciśnij Ctrl+X. Wytniesz fragment zasłonięty przez przesunięte koło.
  9. Usuń najwyższą warstwę, która służyła tylko jako pomoc. Zaznaczenie wyłącz skrótem Ctrl+Shift+A.

Uwaga dotycząca zapisu: zachowaj projekt przez Plik → Zapisz jako w formacie .xcf. Ten format przechowuje warstwy, więc później możesz zmienić ich kolory, położenie lub zawartość. JPEG jest gotowym obrazem do udostępnienia, ale nie zachowuje wygodnej struktury projektu. Gdy praca będzie zakończona, użyj opcji eksportu do JPG lub PNG.

Jak uczyć się dalej?

Po wykonaniu ćwiczenia powtórz je z innymi kolorami i spróbuj dodać gwiazdy na osobnej warstwie. Następnie sięgaj po krótkie tutoriale dotyczące zaznaczeń, tekstu, skalowania i prostych korekt zdjęć. Nie przeskakuj od razu do skomplikowanych efektów. Odtwarzanie prostych prac krok po kroku uczy więcej niż samo czytanie opisów.

Przeczytaj również: Jak dodać tekst w GIMP? Instrukcja krok po kroku

W pracy z GIMP-em przydaje się także umiejętność szukania informacji. Gdy nie znasz funkcji, wpisz w wyszukiwarkę konkretny problem, na przykład „GIMP kanał alfa na zaznaczenie” albo „GIMP zmiana rozmiaru warstwy”. Po kilku takich ćwiczeniach interfejs przestanie być obcy, a warstwy zaczną działać jak wygodny system porządkowania projektu.