CMYK składa się z czterech kolorów bazowych: cyjanu, magenty, żółtego i czerni. Nie oznacza to jednak, że model pozwala uzyskać tylko cztery barwy. Dzięki mieszaniu farb w różnych proporcjach oraz rastrowaniu druk może odwzorować tysiące odcieni.
Ile kolorów ma model CMYK?
Liczba „4” odnosi się do czterech kanałów farby, a nie do całkowitej liczby kolorów możliwych do uzyskania na wydruku. Każdy kanał może przyjmować różne wartości krycia, dlatego połączenie cyjanu, magenty, żółtego i czerni tworzy szeroką gamę barw.
Nie istnieje jedna stała liczba wszystkich kolorów CMYK. Rzeczywisty zakres zależy między innymi od rodzaju farby, papieru, maszyny drukującej i zastosowanego profilu kolorystycznego. Ten zakres nazywa się gamutem, czyli przestrzenią barw możliwą do odwzorowania przez konkretny proces druku.
Przeczytaj też: Typografia – rodzaje i zastosowanie w projektowaniu
Co oznacza skrót CMYK?
CMYK to model subtraktywny. Farba nakładana na białe podłoże pochłania część światła, a pozostałą część odbija do oka. Im więcej warstw farby zostanie połączonych, tym mniej światła odbija papier i tym ciemniejszy staje się kolor.
| Skrót | Nazwa | Rola w druku |
|---|---|---|
| C | Cyan – cyjan | Tworzy odcienie niebiesko-zielone i współtworzy zieleń, błękity oraz część fioletów. |
| M | Magenta – magenta | Odpowiada za barwy różowe, czerwone i fioletowe w połączeniu z pozostałymi farbami. |
| Y | Yellow – żółty | Buduje żółcie, pomarańcze i zielenie, zwłaszcza razem z magentą lub cyjanem. |
| K | Key – czarny | Dodaje głębi, poprawia kontrast i pozwala drukować czarny tekst bez składania go z trzech innych farb. |
Kolory są nanoszone w postaci drobnych punktów rastra. Zmiana wielkości i zagęszczenia punktów sprawia, że z odległości widzimy jednolity odcień, choć w rzeczywistości powstaje on z oddzielnych warstw farby.
Czerń K jest potrzebna z kilku powodów. Teoretycznie połączenie cyjanu, magenty i żółtego powinno dawać czerń, lecz w praktyce otrzymuje się zwykle ciemny, zabrudzony brąz. Osobna farba czarna zapewnia głębszy efekt, zużywa mniej kolorowych farb i poprawia czytelność drobnych elementów, szczególnie tekstu.
Dlaczego CMYK nie odwzorowuje wszystkich kolorów?
CMYK i RGB działają według różnych zasad. RGB wykorzystuje światło emitowane przez ekran, natomiast CMYK korzysta ze światła odbitego od papieru lub innego podłoża. Monitor może świecić intensywną zielenią, niebieskim lub kolorem neonowym, ale standardowe farby drukarskie nie zawsze potrafią odbić światło w równie nasycony sposób.
Dlatego obraz na ekranie może wyglądać żywiej niż wydruk. Na końcowy efekt wpływa nie tylko skład farb, lecz także powierzchnia papieru, jej białość, połysk i chłonność.
Najważniejsze ograniczenia modelu CMYK wynikają z następujących czynników:
- Niektórych neonowych i bardzo nasyconych barw nie można uzyskać przy użyciu standardowego zestawu CMYK.
- Kolory RGB powstają ze światła, a kolory CMYK są widziane dzięki światłu odbitemu od podłoża.
- Ten sam skład procentowy może wyglądać inaczej na papierze powlekanym i niepowlekanym.
- Konwersja z RGB do CMYK może zmienić nasycenie barw, ponieważ część kolorów wykracza poza gamut druku.
Nie oznacza to, że CMYK jest wadliwy. To model dostosowany do fizycznego procesu drukowania. W razie potrzeby zakres barw można rozszerzyć dodatkowymi farbami, na przykład pomarańczową, zieloną, fioletową, białą albo kolorem spotowym Pantone.
Jak zapewnić spójność kolorów w druku?
Sam zapis CMYK nie gwarantuje identycznego wyglądu na każdej maszynie. Dla powtarzalnego rezultatu stosuje się profile ICC, które opisują zachowanie konkretnego urządzenia i podłoża. W poligrafii spotyka się między innymi profile związane ze standardami FOGRA, a w innych środowiskach produkcyjnych także G7.
Monitor powinien być skalibrowany, lecz nawet wtedy jego obraz jest tylko podglądem. Przy wymagających projektach warto porównać projekt z fizycznym próbnym wydrukiem lub wzornikiem wykonanym na docelowym papierze. Przykładem narzędzia do takiego wyboru jest Pantone CMYK Guide, który pokazuje kolory uzyskiwane w druku czterokolorowym, a nie wyłącznie na ekranie.
Najprostsza zasada brzmi: RGB służy przede wszystkim do wyświetlania, a CMYK do przygotowania standardowego druku. CMYK ma więc cztery kolory bazowe, lecz dzięki ich proporcjom i rastrowaniu pozwala uzyskać tysiące odcieni, których dokładny zakres zależy od całego procesu drukowania.
