Najlepsze ćwiczenia w GIMP-ie to małe projekty, które od razu uczą pracy na warstwach. Zacznij od prostej kompozycji z kształtów, a następnie wykonaj fotomontaż. W trakcie pracy zapisuj projekt w formacie XCF, ponieważ tylko on zachowuje warstwy i umożliwia późniejsze poprawki.
Jak przygotować się do ćwiczeń w GIMP-ie?
Nie próbuj poznawać wszystkich funkcji naraz. Wystarczy nowy obraz, kilka warstw i konkretny cel, na przykład domek, miś albo obiekt wklejony na inne tło. Każdy element umieszczaj na osobnej warstwie. Dzięki temu możesz zmienić kolor, przesunąć obiekt, zmniejszyć jego krycie albo go ukryć bez naruszania pozostałej części grafiki.
Podczas pracy zapisuj plik jako .XCF. To roboczy format GIMP-a, który przechowuje warstwy, ich kolejność, krycie i inne ustawienia. JPG i PNG służą głównie do gotowego obrazu. Po eksporcie do tych formatów część informacji o projekcie zostaje spłaszczona, więc nie powinny zastępować pliku roboczego.
Poniższe narzędzia wystarczą do pierwszych ćwiczeń:
| Narzędzie | Skrót (domyślny) | Główne zastosowanie |
|---|---|---|
| Różdżka | U | Zaznaczanie obszarów o podobnym kolorze |
| Pędzel | P | Malowanie, dodawanie detali i tekstury |
| Gumka | Shift+E | Usuwanie fragmentów aktywnej warstwy |
| Wypełnienie kubełkiem | Shift+B | Wypełnianie zaznaczenia lub obszaru kolorem |
Ćwiczenie 1 – kompozycja z warstw i kształtów
Celem jest stworzenie prostej grafiki, na przykład domku z księżycem, albo głowy misia. Ćwiczenie pokazuje, jak łączyć warstwę tła, zaznaczenia i kolorowe obiekty.
Pracę wykonaj w następującej kolejności:
- Utwórz nowy obraz przez Plik → Nowy. Na początek wystarczy dokument o rozmiarze 640 × 480 pikseli.
- Na panelu Warstwy zmień nazwę początkowej warstwy na „Tło”. Wypełnij ją wybranym kolorem za pomocą narzędzia Wypełnienie kubełkiem lub przeciągnięcia koloru pierwszego planu na obszar obrazu.
- Utwórz przezroczystą warstwę przez Warstwa → Nowa warstwa. Nazwij ją „Domek”. To na niej powstanie główny obiekt, niezależnie od tła.
- Wybierz Zaznaczenie prostokątne (R), narysuj ściany domku i wypełnij zaznaczenie kolorem. Następnie usuń zaznaczenie przez Zaznaczenie → Brak.
- Na tej samej warstwie albo na nowej warstwie „Dach” użyj Zaznaczenia odręcznego (F), aby wyznaczyć trójkąt. Wypełnij go innym kolorem.
- Utwórz warstwę „Okna”. Za pomocą Zaznaczenia prostokątnego dodaj okna i drzwi. Koło lub księżyc wykonasz narzędziem Zaznaczenie eliptyczne (E). Przytrzymanie klawisza Shift pomaga uzyskać kształt koła.
- Dodaj warstwę „Detale” i użyj narzędzia Pędzel (P), aby narysować komin, gwiazdy, trawę albo oczy misia. Zmieniaj rozmiar pędzla i jego krycie w Opcjach narzędzia.
Po wyłączeniu ikony oka przy wybranej warstwie zobaczysz, jak wygląda obraz bez danego elementu. To prosty sposób na sprawdzanie zmian bez ich usuwania. Jeśli popełnisz błąd, użyj Ctrl+Z. Gdy chcesz zachować możliwość późniejszej edycji, nie łącz wszystkich warstw zbyt wcześnie.
Ćwiczenie 2 – retusz i prosty fotomontaż
W drugim zadaniu połączysz obiekt z jednego zdjęcia z innym tłem. Możesz wkleić osobę na krajobraz, samochód na ulicę albo zwierzę w nietypowym otoczeniu. Najważniejsza jest praca na osobnych warstwach.
Przygotuj dwa obrazy: tło oraz zdjęcie obiektu, który chcesz wyciąć. Następnie wykonaj kolejne kroki:
- Otwórz zdjęcie tła przez Plik → Otwórz. Zostanie ono podstawową warstwą obrazu.
- Drugie zdjęcie wczytaj jako warstwę przez Plik → Otwórz jako warstwy. Możesz też skopiować obraz i wkleić go za pomocą Ctrl+V. Jeśli pojawi się „Oderwane zaznaczenie”, zakotwicz je do nowej warstwy przyciskiem zakotwiczenia lub wybierz polecenie utworzenia nowej warstwy.
- Jeżeli obiekt jest za duży albo za mały, wybierz narzędzie Skalowanie (Shift+S). Kliknij obraz, ustaw rozmiar i zatwierdź zmianę.
- Wybierz narzędzie Różdżka (U) i kliknij tło wokół obiektu. Narzędzie zaznaczy obszar o podobnym kolorze. Przytrzymuj Shift, aby dodawać kolejne fragmenty do zaznaczenia.
- Dodaj kanał alfa przez menu warstwy, jeśli jest niedostępny, a następnie naciśnij Delete. Usuniesz zaznaczone tło i odsłonisz obraz znajdujący się pod spodem.
- Popraw krawędzie narzędziem Gumka (Shift+E). Ustaw mniejszy rozmiar pędzla i niższe krycie, gdy chcesz delikatnie skorygować włosy, sierść lub inne drobne szczegóły.
- Użyj narzędzia Przesunięcie (M), aby ustawić obiekt w wybranym miejscu. W panelu warstw zmień krycie, jeśli obiekt powinien częściowo łączyć się z tłem.
- Zapisz projekt przez Plik → Zapisz jako w formacie XCF. Dopiero gotową wersję wyeksportuj przez Plik → Eksportuj jako do JPG lub PNG.
Nie powiększaj drastycznie małego zdjęcia. GIMP pracuje przede wszystkim z grafiką rastrową, więc po dużym skalowaniu obiekt może stracić ostrość i szczegóły. Zmniejszanie zwykle daje lepszy rezultat niż powiększanie.
Podczas fotomontażu przydadzą się także te krótkie zasady:
- Przytrzymaj Shift, aby dodawać kolejne obszary do zaznaczenia.
- Użyj Ctrl+Z, gdy zaznaczenie lub usunięcie fragmentu nie wygląda poprawnie.
- Ikona oka przy warstwie pozwala szybko sprawdzić obraz bez wybranego elementu.
- Przed wklejeniem kolejnego obiektu utwórz osobną warstwę, aby móc go niezależnie przesuwać i skalować.
Ostrzeżenie: nie zapisuj projektu wyłącznie jako JPG w trakcie pracy. Ten format nie zachowa pełnej struktury warstw, dlatego późniejsza zmiana pojedynczego obiektu może stać się niemożliwa. Plik XCF trzymaj jako wersję roboczą, a JPG lub PNG przygotuj dopiero na końcu.
Narzędzia dla zaawansowanych
Ścieżki Béziera
Narzędzie Ścieżki (B) pozwala rysować precyzyjne krzywe za pomocą punktów i uchwytów. Przydaje się przy wycinaniu obiektów o nieregularnym konturze, na przykład sylwetki produktu, liścia lub samochodu. Po zamknięciu ścieżki możesz zamienić ją na zaznaczenie, a następnie skopiować albo usunąć wybrany obszar.
Filtry i krycie warstw
Filtry zmieniają wygląd aktywnej warstwy. Filtry → Rozmycie → Rozmycie Gaussa pozwala zmiękczyć tło, stworzyć poświatę albo ograniczyć widoczność drobnych szczegółów. Efekt sprawdzaj przy różnym promieniu, ponieważ zbyt mocne rozmycie może odebrać obrazowi naturalność.
Eksperymentuj też z kryciem i trybami mieszania. Zmniejszenie krycia sprawia, że warstwa staje się półprzezroczysta, a tryb mieszania może połączyć jej kolory z warstwą znajdującą się niżej. Dobrym ćwiczeniem będzie dodanie rozmytej kopii księżyca pod jego ostrą wersją, aby uzyskać delikatną poświatę.
Co zrobić po wykonaniu ćwiczeń?
Wykorzystaj poznane narzędzia do własnego projektu. Stwórz plakat, baner, przeróbkę zdjęcia albo nocny pejzaż z kilkoma warstwami. Zmieniaj krycie, progowanie narzędzia Wypełnienie kubełkiem, rozmiar pędzla i ustawienia filtrów. Najwięcej nauczysz się wtedy, gdy każdą zmianę potraktujesz jako eksperyment, a projekt będziesz regularnie zapisywać w formacie XCF.



